علامه عبدالكربم مدرّس از بزرگترين علماي پيرو طريقت نقشبندي است وي، اين طريقت را از حضرت شيخ علاءالدّين اخذ كرده و دربارة مشايخ نقشبندي هم كتابهاي ارزشمندي نوشته است. اينك ترجمة زندگينامة خودنوشت ايشان نقل ميشود:
من، عبدالكريم فرزندِ محمّد فرزندِ فتّاح فرزندِ سُليمان و از قبيلة " هوز قاضي" هستم...
در خاتمهي كتابِ ارزشمند"عيوبُ النَّفْس وأدويَتها"، تأليف امامِ عالِمِ عارف ابوعبدالرّحمن محمّد بن حسين سُلَّمي نيشابوري(رحمه ا...) (متوفّاي سال412 هـ .ق) چهارده وصيت،آمده است، كه در زير، ترجمة آنها ميآيد ـ خداوند، توفيقِ عمل عطا كند! :
شيخِ سُلّمي، ميفرمايد: شما را وصيّت ميكنم به:
«1. دوام مجاهدت [و مخالفت با نفس]، 2. خوردن حلال[و پرهيز از حرام]، 3. پوشيدنِ چشم از نظرِحرام و از شبهات، 4. حفظِ زبان از كلماتِ زشت و حرام و از سخنانِ بيهوده، 5. مراقبة قلب، 6. مراعات سِرّ [و باطن از خيالات]، 7. مهرباني و شفقت با خلق...
« نقشبندي طريقتي است منسوب به خواجه بهاءالدّين محمّد نقشبند بخارايي(791 ـ 717 هـ). ولي بهاءالدّين را بنيانگذار و مؤسس آن نميتوان شمرد، طريقة او به حقيقت دنبالة طريقة خواجگان است...
>>ادامة مطلب را كليك كنيد.
واصلان:[جمع واصل]مقربان وسابقان راگويند؛ايشان دوطايفهاند:يکيآنکه بعدازوصول وفنا٬حق٬ايشان رابرای ارشاد خلايق خودباز ميگرداند؛وديگرآنکه بعدازوصول وفنا ايشانرابه خلق بازگشت نيست. دستهاول مشايخند ودستهدوم مخدومانند(مجذوبانند).واصلان٬دوگروهند:گروهی به سيرمنالحقاليالحق آيند برايارشادخلق وگروهی به سيرمنالحقفيالحق ادامه ميدهند. مولانا ميگويد: واصلان که غرق ذاتند ای پسر کی کنند اندر صفات اونظر.(فرهنگاصطلاحات وتعبيرات عرفاني؛دكتر سيّدجعفر سجادي؛كتابخانهطهوري؛چاپچهارم،تهران؛صفحه۷۷۹).
مطالب مرتبط:

تمنّای قبولش دارم و دانم که نا اهلم...
حاج شيخ محمّد بهاءالدّين؛ متولد در 1252هـ . در روستاي تويله و متوفي و مدفون در همانجا به سال 1298 هـ . وي عارفي روشن ضمير و شاعري خوشسخن يود و پس از پدر به امر وي ، در سال 1283 هـ . بر جاي او نشست...
هدف نهايي تصوّف، تزكية نفس و زدودن خاشاك تعلّقات زودگذرِ مادي از درون آدمي است در قرآن كريم تزكية نفس سببِ رستگاري و عدمِ تزكيه باعث خُسران و زيان دانسته شده است:« قَد اَفلَحَ مَن زَكّيها . و قَد خابَ مَن دَسّيها ».
عالمان و عارفان و پيشوايانِ مسلمان، تبعيّت كامل از پيامبر عظيمالشّأن اسلام(ص) را موجب رسيدن انسانها به رستگاري و كمال و پاية بندگي حقيقي دانستهاند:
محال است سعدي به راه صفا توان رفت جز در پي مصطفا ...
ارشاد:راهِراست نمودنوراه به حقّ نمودن ومرشد به معني راهنما وپير وكسي استكه خود به كمال رسيده ،خداوند را نيك ميشناسدوديگران را به سوي او رهنمون ميشود.
سلسله:ترتيب واسامي پيرانِطريقت (است) تا به اسم يكي از ناموران اهلِارشاد رسد.فرقهاي ازتصّوف است كه مؤسس آن يكي ازمشايخ است وپس از اوجانشينانش يكيپسازديگري،پيشواييفرقه رابرعهده دارند:سلسلةذهبيه؛سلسلةنعمةاللهيه.(لغتنامة دهخدا؛ذيلِسلسله). سلسلةنقشبنديه=طريقةنقشبنديه.
طريقت:طريقه،روشوتيره،مسلك...دراصطلاحصوفيان،طريقياستكه رسانندةكسان بهسوي خدايتعالي است،چنانكه شريعت راهي استكه انسان رابه بهشت ميرساند،وطريقت اخصّازشريعت است،زيراطريقت هم مشتملبراحكام شريعت ازقبيلاعمالصالحِبدنيواجتناب ازمحرّماتومكروهاتِعمومي وهم مشتمل براحكام خاصّي است مانند اعمال قلبي واجتناب ازهمةماسويالله(غيرخدا)....(لغتنامة دهخدا؛ذيلِطريقت).
عارف: دراصطلاح كسي است كه حضرت الهي او را به مرتبة شهود ذات واسماء وصفات خود رسانيده واين مقام ازطريق حال ومكاشفه براوظاهر گشته نه از طريق علم ومعرفت. عارف ازوجود مجازي خود،محو وفاني گشته است وعبادت حقّ را ازآن جهت انجام ميدهد كه او رامستحقّ عبادت ميداند،نه جهت اميدِ ثواب وخوف عِقاب(عذاب)، عارف كسي است كه مقام تزكيه وتصفيةنفس را طي كرده واسرار حقيقت را دريافته باشد.(رجوعكنيدبه: فرهنگاصطلاحات وتعبيرات عرفاني؛دكتر سيّدجعفر سجادي؛كتابخانةطهوري؛چاپچهارم،تهران؛صفحات566-565).بهعارف،ولي هم ميگويند.جمععارف،عرفا وعارفان وجمعولي اوليا است.(شرح كلماتي كه زيرآنها خط كشيدهشدهاست،ان شاءا... بعداً خواهدآمد).
عرفان:(درلغت يعني شناخت). مكتبي كهوصول به حقيقت معرفت را ازطريق رياضتوتهذيبنفس وتامل،جستجو ميكند.(رجوع كنيدبه:فرهنگسخن؛دكترحسن انوري؛ذيل عرفان).عرفان دراصطلاح راه وروشي استكه طالبانحقّ براي نيل به مطلوب وشناسايي حقّ برميگزينند.گفتهاند شناساييحقّ،به دوصورت ميسر است:يكي بهاستدلال،ازاثر به مؤثر،ازفعل به صفت واز صفت به ذات كه مخصوص انبياءواولياوعرفا است. اينمعرفتشهودي،هيچكسراجز مجذوبمطلق دستنميدهد مگربه سبب طاعت وعبادت آشكاروپنهان،قلبيوروحيوجسمي.عرفان،خود بردوگونه يادو بخش است: عرفانِعملي:سيروسلوكووصلوفنا وعرفانِنظري،يعني بيان ضوابط وروشهاي كشف وشهود.(رجوعكنيدبه: فرهنگاصطلاحات وتعبيرات عرفاني؛دكتر سيّدجعفر سجادي؛كتابخانةطهوري؛چاپچهارم،تهران؛صفحه577).
پیش ازآنکه سخنی درباره عرفان گفته شود لازم است توضیحاتی درباره بعضی ازاصطلاحات عرفانی بدهم کوشش خواهم کرد با استفاده از منابع و کتب٬ شرح برخی از اصطلاحات رابرای شما بنویسم... دعا کنيد خداوندتوفيق عنايت کند!
به نام عزيزی که هرکس سر از وی بتافت
به هر در که او رفت عزت نيافت
و سلامی چو بوی خوش آشنايی...
در اين وبلاگ -به اميد خدای- مطالبی درباره عرفان و نيز بعضی ازطرايق عرفانی موجود٬مخصوصاً طريقه نقشبنديه درج خواهد شد.
درپناه خدا باشيد!